Otkako nam je svemirski teleskop James Webb počeo slati fotografije, astronomi se češu po glavi zbog neke misteriozne... male crvene tačkice koje krase najdublji kosmos. Ove tačke, koje na prvi pogled izgledaju beznačajne, kriju tajne koje okreću ono što smo mislili da znamo o porijeklu svega naglavačke, jer sugerišu da redoslijed faktora u prostoru zaista drastično mijenja konačni proizvod.
Ovog puta, Webbov pogled se fokusirao na sićušnu, ali žestoku galaksiju pod nazivom Abell 2744-QSO1nalazi se oko 13.000 milijardi svjetlosnih godina daleko. Ono što su tamo pronašli nije baš uobičajeno: tako ogromna crna rupa da samo njegovo postojanje u tako ranoj fazi svemira izgleda kao greška prirode ili barem direktan izazov udžbenicima astronomije koji se proučavaju na evropskim univerzitetima.
Kosmička lupa za vidjeti nevidljivo
Da bi jasno vidjeli ovaj objekat, naučnici su imali neočekivanog saveznika: Pandorino galaktičko jatoOva gigantska grupa galaksija djeluje kao prirodno gravitacijsko sočivo, zakrivljujući prostorvrijeme i pojačavajući svjetlost s leđa, što nam je omogućilo da detaljno posmatramo galaksiju QSO1, što bi inače bilo nemoguće sa trenutnom tehnologijom.
Zahvaljujući ovom efektu uvećavanja, NIRSpec instrument... Teleskop James Webb je uspio pratiti kako se plin kreće u toj udaljenoj regiji. A savršena Keplerova rotacija, slično onoj planeta u našem Sunčevom sistemu oko Sunca, koja je korištena za izračunavanje sa zapanjujućom preciznošću da centralna crna rupa ima masu od oko 50 miliona sunaca.
Šta je bilo prvo: crna rupa ili galaksija?
Ono što je zaista ostavilo naučnu zajednicu bez teksta jeste to što ovaj kolos predstavlja dvije trećine ukupne mase sistema. U galaksijama koje najbolje poznajemo, poput našeg Mliječnog puta, centralna crna rupa To je jedva zrnce prašine u poređenju s ostatkom galaksije, ali ovdje je apsolutni protagonist crna rupa, dok galaksija izgleda gotovo kao dodatak koji počinje da se formira oko nje.
Hemijski sastav gasa je također pružio konačan trag, jer su pronađeni samo tragovi kisika ili teških metala. tako izuzetno niska metalnostJasno je da ovaj objekat nije mogao nastati smrću prethodnih zvezda, već pre podseća na kako nastaje crna rupa iz oblaka primordijalnog vodika i helijuma.
Istraživački timovi prestižnih institucija poput Univerziteta u Cambridgeu, u saradnji sa stručnjacima iz španskih CSIC centara, slažu se da je ovo prvi jasan dokaz o crna rupa direktnog kolapsaOva teorija pretpostavlja da su se ove teške sjemenke formirale samo sekundu nakon Velikog praska, preskačući prethodni korak stvaranja galaksije koja je služila kao rasadnik za njihov postepeni rast.
Ovo otkriće ne samo potvrđuje da je svemirski teleskop James Webb izvanredan alat za istraživanje naše daleke prošlosti, već i prisiljava astrofizičare da preispitaju strukturu svemira u njegovim ranim fazama. Ideja da bi crna rupa mogla biti... arhitekta koji stvara galaksiju A ne obrnuto, dolazi do potpune promjene paradigme koja obećava mnogo više naslova dok analiziramo ostatak tih crvenih tačaka koje sijaju u tami dubokog svemira.
